پمپ وکیوم
راهنمای خرید انواع مدل های پمپ وکیوم برند ولیو (والو)
پمپ وکیوم یکی از ابزارهای ضروری برای تعمیر و سرویس سیستم های تهویه و تبرید،کولر های گازی،یخچال ها و سردخانه ها به شمار می رود.از پمپ وکیوم به عنوان یک ابزار حیاتی و مهم صنعت برودتی یاد می شود که هر استادکار یا تکنسین کولر و یخچال برای تعمیر یا سرویس سیستم های تهویه و تبرید حتما و الزاما بایستی یک عدد پمپ وکیوم ،همیشه همراه خود داشته باشد، این ابزار با ایجاد خلأ در سیکل بسته تبرید، رطوبت و هوا را از سیستم خارج کرده و به این ترتیب عملکرد و طول عمر کولر گازی و سایر سیستمهای برودتی و تهویه مطبوع را بهینه مینماید. در این مقاله، به صورت جامع به بررسی نکات مهم در خرید پمپ وکیوم مناسب برای کولر های گازی خانگی، کولر ماشین و همچنین یخچالهای خانگی خواهیم پرداخت.
اصلا چرا به پمپ وکیوم نیاز داریم؟
بیایید مرحلهبهمرحله دلیلش را بررسی کنیم
ابتدا باید ببینیم که پمپ وکیوم قرار است چه چیزهایی را از داخل سیکل تبرید به بیرون از آن تخلیه نماید و چرا؟، همه می دانیم که محیط اطراف ما پر از هواست و هوا خودش عمدتا از نیتروژن ، اکسیژن و بخار آب تشکیل شده است
ترکیبات هوای اطراف ما
هوای اتمسفر اطراف ما ، عمدتاً از گازهای زیر به علاوه بخار آب یا رطوبت تشکیل شده است:
- نیتروژن (N2): تقریباً 78 %
- اکسیژن O2)): تقریباً 20 %
- بخار آب:تقریبا 1 %
- سایر گازها: تقریباً 1 %

جالب اینجاست که اجزای تشکیل دهنده هوا ، به شدت با سیکل تبرید دشمن بوده و باعث بروز مشکلات عدیده در سلامت، راندمان و عملکرد سیکل تبرید تراکمی می گردند.
گازهای نیتروژن و اکسیژن هر دو غیر قابل تقطیر هستند یعنی تبدیل به مایع نمی شوند (می دانیم که در کندانسور، مبرد گازی با از دست دادن حرارت به محیط بیرون، تقطیر می گردد و تبدیل به فاز مایع می شود) بنابراین زمانی که در سیکل تبرید، اگر هوایی باقیمانده باشد نیتروژن و اکسیژن در کندانسور سیکل تبرید، به صورت گاز باقی مانده و فضای مفید کندانسور را اشغال می کنند که این مسئله به نوبه خود راندمان تبادل حرارتی کنداسور را کاهش داده و فشار و دمای داخل کندانسور افزایش می یابد که این موارد باعث آمپر کشیدن بیش از حد کمپرسور یا اورلود کردن آن می گردد
بنابراین پمپ وکیوم ،یکی از مهمترین مواردی را که می بایست موقع عملیات وکیوم از سیکل تبرید خارج نماید گازهای نیتروژن و اکسیژن می باشند شایان ذکر است که نیتروژن یا همان گاز ازت بعد از عملیات نشت یابی با ازت نیز در سیکل تبرید باقی می ماند که می بایست با پمپ وکیوم از سیکل تبرید خارج گردد.
دومین موردی که می بایست از سیکل تبرید، وکیوم شده و خارج گردد ، بخار آب یا رطوبت هوایی است که به هر دلیلی وارد سیکل می گردد، تخلیه رطوبت هوا نسبت به تخلیه نیتروژن و اکسیژن هوا از اهمیت بالاتری برخوردار است به خاطر اینکه با روشن کردن پمپ وکیوم در عملیات وکیوم پس از چند دقیقه بلافاصله گازهای نیتروژن و اکسیژن از سیکل تبرید خارج می شوند ولی تخلیه رطوبت زمان بر است ، از طرفی اگر سیکل تبرید به خوبی وکیوم نشود و رطوبت در سیکل باقی بماند این رطوبت به مرور زمان در سیکل تبرید با گاز مبرد و روغن کمپرسور واکنش داده و باعث تشکیل اسید می گردد که به شدت به سیم پیچ های کمپرسور آسیب جدی وارد کرده و خوردگی داخلی در سیکل تبرید ایجاد می نماید.
مقدمه ای در مورد نحوه انتخاب پمپ وکیوم:
حال بیایید ببینیم برای اینکه یک پمپ وکیوم مناسب کار خود رو انتخاب نماییم چه فاکتورهایی رو باید لحاظ کنیم آیا حتما بایستی پمپ پرقدرتی رو انتخاب کنیم و یا اینکه با یک قیمت مناسب ، پمپی اقتصادی و با عملکرد مطلوب را می توانیم انتخاب نماییم.
فاکتورهای موثر و مهم در انتخاب پمپ وکیوم:
- 1) سرعت پمپ وکیوم
- 2) قدرت یا ظرفیت پمپ وکیوم (حداکثر میزان خلاء یا وکیوم)
- 3) قدرت یا توان موتور الکتریکی مربوط به پمپ وکیوم
- 4) تک یا دو مرحله ای بودن پمپ وکیوم
- 5) وزن و ابعاد پمپ وکیوم
- 6) کیفیت ساخت
- 7) حجم محفظه روغن
- 8) شرایط نگهداری و تعمیرات
- 9) سهولت در استفاده از پمپ وکیوم
- 10) صدای پمپ وکیوم
قبل از اینکه به تشریح تک تک فاکتورهای فوق الذکر بپردازیم ابتدا دو جدول ذیل که مربوط به مشخصات پمپ های وکیوم تک مرحله و دو مرحله ای ولیو هست را ملاحظه فرمایید


- سرعت پمپ وکیوم
سرعت وکیوم یعنی اینکه پمپ وکیوم با چه سرعتی عملیات تخلیه هوا و رطوبت را برای ما انجام میدهد، طبیعی است که هر میزان سرعت یک پمپ بالاتر باشد ما مدت زمان کمتری را صرف عملیات وکیوم خواهیم کرد، سرعت وکیوم را با واحد فوت مکعب در دقیقه cubic feet /minute(CFM) بیان می کنند البته برای سرعت وکیوم از واحدهای دیگری همچون لیتر بر ثانیه (L/s)و یا مترمکعب بر ساعت (m³/h) نیز استفاده می شود ولی CFM بیشتر مصطلح می باشد.طبیعیه که هر میزان CFM یک پمپ وکیوم بالاتر باشد آن پمپ عملیات وکیوم را در مدت زمان کوتاهتری انجام خواهد داد.
به عنوان مثال سرعت وکیوم پمپ وکیوم تک مرحله ای ولیو مدل 115 برابر با CFM 2(2 متر مکعب در دقیقه است) همچنین سرعت وکیوم برای پمپ تک مرحله ای ولیو مدل 125 برابر CFM 3 و برای پمپ تک مرحله ای ولیو مدل 135 برابر با 4 CFM می باشد یعنی در بین این سه پمپ مدل 135 ولیو بیشترین سرعت را دارا می باشد.
جهت مقایسه سرعت پمپ های وکیوم تک مرحله ای و دو مرحله ای ولیو جدول های مشخصات کامل پمپ های وکیوم را مشاهده فرمایید.
- قدرت یا ظرفیت پمپ وکیوم (حداکثر میزان وکیوم)
فاکتور دوم قدرت یا ظرفیت وکیوم یا حداکثر میزان وکیوم این فاکتور به این معناست که پمپ وکیوم مد نظر شما حداکثر تا چه میزان فشاری را میتواند وکیوم کرده و از سیکل تبرید خارج نماید ،یا به تعبیر دیگر حداکثر تا چه میزان فشار خلاء ای را میتواند برای ما ایجاد نماید مثلاً در سری N پمپهای وکیوم تک مرحله ایه ولیو حداکثر میزان وکیوم 150 میکرون می باشد این بدین معناست که نهایت قدرت وکیوم و خلاء پمپ های تک مرحله ایه ولیو 150 میکرون می باشد.
مدل های تک مرحله ای پمپ های وکیوم ولیو سری N به ترتیب زیر می باشند.
قیمت و خرید پمپ وکیوم ولیو مدل VE 115 N
قیمت و خرید پمپ وکیوم ولیو مدل VE 125 N
قیمت و خرید پمپ وکیوم ولیو مدل VE 135 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 160 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 180 N
حال بیایید ببینیم در پمپ های وکیوم دو مرحله ای سری N ولیو فاکتور حداکثر میزان وکیوم به چه صورتی می باشد.
در پمپ های وکیوم دو مرحله ای سری N ولیو ،حداکثر میزان وکیوم 15 میکرون می باشد که در مقایسه با پمپ های تک مرحله ای ولیو یعنی 150 میکرون ، میزان وکیوم عمیق تری می باشد.
مدل های دو مرحله ای پمپ های وکیوم ولیو سری N به ترتیب زیر می باشند.
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 215 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 225 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 235 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 245 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 260 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 280 N
پمپ وکیوم ولیو مدل VE 2100 N
(لینک : میکرون چیه و چرا در عملیات وکیوم از واحد میکرون استفاده می شود)
- قدرت یا توان موتور
هر میزان قدرت موتور پمپ وکیوم بیشتر باشد ، قدرت و توانایی انجام وکیوم و ایجاد خلاء های عمیق تر نیز بیشتر خواهد بود.
برای مقایسه قدرت و توان موتور الکتریکی پمپ های وکیوم تک مرحله ای و دو مرحله ای ولیو به جدول مشخصات این پمپ ها در پایین همین صفحه مراجعه فرمایید
- تک یا دو مرحله ای بودن پمپ وکیوم
تفاوت بین پمپ وکیوم تک مرحله ای با پمپ وکیوم دو مرحله ای
پمپ وکیوم تک مرحله ای
- فقط یک مجموعه روتور و تیغه دارد
- مناسب برای تعمیر و سرویس انواع کولرهای گازی خانگی ، کولر ماشین و انواع یخچالهای خانگی.
- مقرون به صرفه و اقتصادیتر
- تعمیر و نگهداری آسانتر
- پمپ های تک مرحله ای حداکثر میزان فشار خلاء ای که میتوانند ایجاد کنند 150 میکرون می باشد.
پمپ وکیوم دو مرحله ای
- دارای دو مجموعه روتور و تیغه (دو مرحله متوالی در سری) برای فشردهسازی بهتر هوا
- قادر به ایجاد خلأ عمیقتر تا (1۵ میکرون)
- تعمیر و نگهداری نسبت به تک مرحله ای ها دشوار تر هست (دو مرحله ها روغن بیشتری نیاز دارند)
- دارای قیمت بالاتر
توصیه مهم برای استادکارانی که تازه قصد ورود به صنعت برودتی و تهویه مطبوع دارند:
پمپ های تک مرحله ای ولیو به طور کامل پاسخگوی تعمیر و سرویس انواع کولرهای گازی خانگی ، کولر ماشین و انواع یخچالهای خانگی را دارا می باشند ومیزان فشار خلاء ۱۵۰ میکرون پمپ های تک مرحله ای ولیو نیز ، میزان وکیوم خوب و قابل قبولی هست و تمامی سیکلهای کولرهای گازی خانگی ، یخچال و فریزر خانگی و کولر ماشین را کامل پوشش می دهند، همچنین شایان ذکر است که بنا به پیشنهاد اَشرِی ( انجمن مهندسان تهویه و تبرید آمریکا ) برای اطمینان از خروج کامل رطوبت از سیکل ، کولرهای گازی را باید تا ۱۰۰۰ میکرون وکیوم نماییم و در صورت تعویض کمپرسور ، وکیوم تا ۵۰۰ میکرون باید ادامه یابد ،پس با توجه به این اعداد هر دو سری پمپهای وکیوم ولیو چه تک مرحله ای یا دو مرحله ای پاسخگوی عملیات وکیوم کولرهای گازی خانگی هستند،بنابراین قبل از صرف هزینه بی مورد بهتر است شرایط و حیطه کاری خود را بسنجید و اگر فعلا با سیکل های بزرگ، همچون یخچالها و سردخانه های صنعتی، و یا سیستم های HVAC سر و کار ندارید می توانید با پمپ های وکیوم تک مرحله ای نیز کار خود را به نحو احسنت انجام دهید.اما سیکل های بزرگتر با توجه به حجم زیاد سیکل تبرید و همچنین حساسیت های خاص این نوع از سیکلها نیازمند استفاده از پمپ های وکیوم دو مرحله ای قدرتمند تر با توان و CFM بالاتر هستیم
مورد دیگری که در عملیات وکیوم فوق العاده حائز اهمیت تر هست،داشتن گیج وکیوم مناسب با واحد میکرون هست چرا که با گیج های معمولی که با واحد بزرگی مثل اینچ جیوه مدرج شده اند ما قادر به مشاهده و کسب اطلاعات دقیق فشار خلاء یا عملیات وکیوم خود نخواهیم بود و انجام یک ربع تا نیم و حتی یک ساعتی ، بنابراین تحت این شرایط عملیات وکیوم ما یک کار شانسی و تصادفی می باشد چرا؟ چون گیج مناسب با واحد میکرون را همراه نداریم تا رسیدن به 1000 میکرون یا 500 میکرون و یا حتی پایین تر را مشاهده نماییم حال فرض کنید در عملیات وکیوم شما پمپ تک مرحله ای مدل 115 را با یک گیج وکیوم مناسب همراه داشته باشید نتیجه کار می تواند به مراتب مطمئن تر از حالتی باشد که شما پمپ وکیوم مدل بالاتری را دارید ولی ابزاری که به شما نتیجه کار وکیوم را نمایش دهد یعنی گیج وکیوم را به همراه ندارید .بنابراین توزیع بودجه جهت تهیه پمپ و گیج وکیوم، نسبت به خرید تنها یک پمپ وکیوم با قیمت بالاتر ولی بدون تهیه گیج وکیوم مربوطه تصمیم عاقلانه و فنی تری خواهد بود.
- وزن و ابعاد پمپ وکیوم
- پمپ های وکیوم ولیو از جمله پمپ های جمع و جور و در عین حال سبکی هستند که استادکاران برودتی را در حمل و جابجایی این پمپ ها دچار مشکل نمی کنند
- کیفیت ساخت
یک پمپ وکیوم خوب بایستی طراحی و کیفیت ساخت بالایی داشته باشه و از متریال مرغوب و بادوام ساخته شده باشد برند خوشنام ولیو جزو 10 برند برتر تولید کننده ابزارهای تخصصی حوزه تهویه و تبرید دنیاست.
- حجم محفظه روغن
روغن پمپ وکیوم یک فاکتور کلیدی و مهم در عملکرد صحیح پمپ وکیوم به حساب می آید روغن پمپ وکیوم با روانکاری، نشت بندی ، خنککاری و جذب آلودگی های داخل سیکل تبرید از جمله رطوبت و گازهای غیر قابل تقطیر همچون نیتروژن و اکسیژن، عملکرد پمپ وکیوم را بهینه می نماید. این ماده از اصطکاک قطعات جلوگیری کرده و طول عمر دستگاه را افزایش میدهد. انتخاب روغن مناسب نهتنها راندمان را بهبود میبخشد، بلکه هزینههای تعمیر و نگهداری پمپ وکیوم را نیز کاهش میدهد
روغن پمپ وکیوم (Vacuum Pump Oil) نقش بسیار حیاتی در عملکرد صحیح و طول عمر پمپ وکیوم دارد.البته این روغن فقط برای روانکاری نیست و وظایف چندگانهای بر عهده دارد:
وظایف اصلی روغن پمپ وکیوم
- روانکاری (Lubrication)
روغن بین قطعات متحرک (مثل روتور، پرهها و ...) قرار میگیرد تا:
اصطکاک را کاهش دهد،از سایش قطعات جلوگیری کند،دمای کارکرد پمپ را پایین نگه دارد.
- آببندی (Sealing)
در پمپهای روتاری وین (Rotary Vane) و مشابه آن، روغن نقش آببند بین پرهها و بدنه را دارد.این آببندی باعث میشود که هوا از قسمت مکش به سمت تخلیه نشت نکند و در نتیجه وکیوم بهتری ایجاد شود.
- خنککاری (Cooling)
در حین کار، پمپ حرارت زیادی تولید میکند. روغن با گردش درون پمپ:
گرمای حاصل از تراکم و اصطکاک را جذب میکند،و آن را به بدنه یا سیستم خنککننده منتقل میکند.
- جمعآوری و انتقال آلودگیها (Contaminant Removal)
روغن پمپ وکیوم ، بخارات ،رطوبت و گازهای غیر قابل تقطیر داخل سیکل را در حین عملیات وکیوم به خود جذب می کند و در نتیجه:مانع از خوردگی و آسیب به سطح فلز میشود،و در نهایت، این آلودگیها در زمان تعویض روغن از سیستم خارج میشوند.
- جلوگیری از خوردگی (Corrosion Protection)
روغن با تشکیل یک لایه نازک روی سطوح فلزی، مانع تماس مستقیم آنها با بخارات آب یا گازهای خورنده میشود.
- شرایط نگهداری و تعمیرات
با توجه به شرایط خاص اقتصادی شما بایستی پمپ وکیومی را انتخاب کنید که هزینه نگهداری و تعمیرات پایینی داشته باشند، پمپ های وکیوم ولیو به دلیل کیفیت ساخت عالی، دوام و ماندگاری بالایی دارند و اگر از پمپ های مذکور خوب نگهداری شود و به موقع سرویس و روغنشان تعویض گردد مدت زمان طولانی می توانید از این پمپ ها استفاده کنید.
- سهولت در استفاده از پمپ
استفاده از پمپ وکیوم یا کار کردن با آن بایستی راحت و آسان باشد یعنی به عنوان مثال بایستی بتوان به راحتی با چک کردن سطح و کیفیت روغن و اتصال شیلنگ های مربوطه و زدن کلید پاور ، پمپ وکیوم راهاندازی گردد (پمپ های وکیوم ولیو کاربری راحت و آسانی دارند)
- صدای پمپ
اگر پمپ وکیوم در حین کار سر و صدای زیادی تولید نماید این موضوع به الطبع استادکار و نفرات حاضر در محل را اذیت خواهد نمود این در صورتی است که پمپ های وکیوم ولیو به دلیل طراحی و ساخت یکپارچه و استفاده از متریال با کیفیت جزو کم صداترین پمپ های وکیوم به شمار می روند